18 Mayıs 2017 Perşembe

4 Manipülatörler Nasıl Düşünür?

en son varant stratejileri üzerine yazacağımı söylemiştim hatta daha kapsamlı olarak türev ürünleri inceleyecektim fakat yaptığım anket sonucunda algoritmik trading,piyasa psikolojisi hakkında yazılar istenince ben de bugünkü yazının konusunu manipülatörlerin işlem sırasında ve sonrasında neler düşündüklerine ayırdım.borsada geleneksel al sat stratejilerinden ziyade bir de analizden sayılmasa da işin profesyonelleri tarafından oldukça sıkl kullanılan sokak dövüşü teknikleri var.

sermaye arttırımları:

bedelsiz.

türkiyede nedense bedelsiz sermaye artırımları hisse senedinde anlamsız bir yükselişe sebep olur.bu durum kimi zaman yatırımcıların bunu önceden duyarak ya da bu beklentiye inanmalarına dayanarak yaptıkları alımlarla kimi zaman da piyasadaki büyük oyuncuların küçük yatırımcıların hızlanan ralliye katılımlarını görerek bunu kullanmasıyla ortaya çıkar.aslında ekonomik olarak bir anlam ifade etmese de habere dayalı işlem yapan çoğu yatırımcı doğru zamanda işleme girdiyse sadece buna bakarak kar edebilir.önceki yazılarımda ifade ettiğim gibi dünyada sadece bu tip hareketleri takip eden traderlar var.bu bedelsiz beklentisi de olabilir, gap de.hissedeki ralli hareketi elinde düşük maliyetle kağıdı tutan yatırımcıları sevindirirken,piyasadaki yükselişi gören diğer yatırımcıların da oyuna dahil olmasıyla spekülatörlerin oldukça sevdiği bir ortam var olur.

bedelli.

yüksek tutarda bir bedelli sermaye arttırımı haber açıklandıktan sonra hisseyi olumsuz etkiler.rüçhan haklarının kullanılmaya başlanmasından sonra piyasa dengelenir ve rüçhan hakkı kullanım süresi bitmesine yakın hissede yön değişir.pozitif yönlü hareket başlar.

bedelli haberinin açıklanmasından hemen sonra başlayan olumsuzluğun sebepleri:
  1. pay sahiplerinin yeterli kaynağa sahip olmamaları
  2. aynı yatırımcıların kaynak yetersizliği sebebiyle hisselerini/rüçhan haklarını satacak zorunda kalmaları
rüçhanlar satıldıktan sonra başlayan pozitif hareket ise:
  1. şirketin sermaye yapısının kuvvetlenmesinden
  2. olumsuz haberin bitmiş olmasından kaynaklanır.
bunlar sermaye artırımları sırasında yatırımcıların aklından geçenlerin özet olarak hangi sebeplere bağlı etkilendiğini gösteren şeyler.

asıl konumuza gelelim.

çoğunlukla spek diye bilinen ancak manipülatörden bahsedilen ve bu adamların küçük yatırımcılardan farklı olarak ne yapmaya çalıştıklarına değinelim.burada internette her yerde okuyabileceğiniz saçma sapan yazıların aksine konuyu maddelerle ve alışılmışın dışında bir biçimde ele almaya çalışacağım.
  1. manipülasyon sandığınız gibi sadece beklentili hisselerde olmaz.bazen halka arzı fiilen gerçekleşmemiş hisselerde veya mali durumu çok kötü olan/neredeyse batacak şirketlerin hisselerinde de gerçekleşebilir.
  2. manipülatörler,çok zeki ve cesurdurlar.anlık kararlar verebilirler.
  3. takasın tek bir kişide toplanmadığı,bağımsız ve yüksek ölçekte payların olduğu hisselerde manipülasyon yapmak güçtür.
  4. bir haber önceden yayıldıysa ve bunu sonradan öğrenen küçük yatırımcılar da hissede operasyon yapma çabasındaysa (talepten söz ediyorum) hisse hakkında en ufak iyi bir haberin gelmesi manipülatörlerin o hisseden çıkması için yeterlidir.
  5. manipülatörlerin takip ettiği az sayıda şirket vardır ve bu şirketlerin her şeyini bilirler.haberleri ilk onlar duyar.tanıdıkları çoktur.
  6. bir manipülatör şirket yöneticileriyle birlikte operasyon yapmanın peşindeyse tahtadan çıkmadan önce birçok mecrada şirket hakkında olumlu haberler yayılır.dergilerde,internet sitelerinde sürekli gelecekteki projelerden bahsedilir.
  7. takas okumayı bilmeyen küçük yatırımcı hissedeki hacim artışını başka hiçbir veriye bakmaksızın olumlu değerlendirebilir.bu yanlıştır.manipülatör kendi kendine işlem yaparak hissede yukarı yönlü bir algı oluşturmaya çalışıyordur.
  8. ekranın devamlı yanıp söndüğünü gören amatör birisi hissede bir şeyler oluyor hissine kapılarak tuzağa düşebilir.1 lot 1 lot alım yaparak ekranı renklendirirler.
  9. amatörler grafiğin üzerine rsı indikatörü atarak pozitif uyuşmazlık ararlar :) teknik analizden anladıkları tek şey budur.basit bir trend takibi yapmak yerine grafiklerle oynamayı seven,aynı anda dört ekranı birden izleyen sözde analistleri avlarlar.
  10. ucuz kalmış hisselerde alım yaparlar.burada hissenin fiyatının 1-2 liranın altında olması önemlidir.50 liralık bir hissede yaşanan operasyonla,1 liralık bir hissede yaşanan aynı değildir.1 liralık hissenin takasının %80'inden fazlasına sahip bir manipülatör ekstra alım yapmadan bu hisseyi rahatlıkla götürebilir.
  11. operasyonda olan hisse belli bir fiyata kadar yükselmişse manipülatörün diğer bir görevi bu kağıdın uzunca bir süre o fiyatta kalmasını sağlamaktır.bu yüzden büyük çaplı bir hareket sonrası uzun süren yatay trend izlenir.
  12. manipülasyon yapıldığı bilinen bir hisse senedinde "bu fiyatlar düşük kaldı" tabiriyle hareket edilmez.manipülatörler 1 liraya maliyetlendikleri kağıdı "şuraya gelsin satarım" demezler.onlar için kağıdın 20 liraya gitmesi bir satış hedefi ya da başarı değildir.
  13. operasyonun bitmesine yakın manipülasyona konu olan kağıtlar birkaç gün süreyle "günün en çok yükselen hisseleri" potasında yer alır.burada amaç kendileriyle birlikte günlükçülere de üç beş lira kazandırmak ve artık hareketin sonlara yaklaştığını göstermektir.
  14. işlem hacmi artmıştır.düşen hissede artan hacim daha sert bir düşüş değil,dönüş işaretidir.kademelerde pasif alımlar artar.birbirinden uzak seviyelere emirler girilir.kademeler genişletilir.
  15. hisseden çıkmak için sistematik riskin (Sistematik risk: Genel ekonomik koşullardan kaynaklanan ve dolayısıyla tüm yatırım araçlarını etkileyen, kaçınılamayan riski ifade eder. Piyasa riski olarak da adlandırılan bu risk azaltılabilir ama tamamen yok edilemez.[1]) en düşük olduğu zamanları kovalarlar.
  16. hissede durmaya niyetlilerse fakat başka sağlam bir alıcı gelmişse hisseden çıkarlar.bu onları üzmez.ders alırlar.
  17. açığa satış yapan diğer büyük oyunculardan çekinirler.bu durumda farklı bir oyun kurgularlar.satışçı avı başlar.ego savaşları yaşanır.
bir manipülatörün ne yapmaya çalıştığını bilmeden borsada para kazanacağını düşünen birileri umuyorum ki yoktur.sonraki yazımda indikatörlerden bahsedeceğim.belki aylar sonra.

Kaynak
bu yazı e.karayazıcı borsa eğitimi notlarından derlenmiştir.

10 Mart 2017 Cuma

1 Varant Stratejileri

uzunca bir süredir sadece varant piyasasında işlem yaptığımı sürekli belirtiyorum.bu piyasanın türkiyede yeni tanınmaya başladığı günlerden beri işin içinde sayılırım.zamanla bu piyasanın aslında ne olduğunu,nelerden etkilendiğini öğrendim ve işlem yapmaya başladım.çok geçmeden varantlara alışıp diğer enstrümanlarda yatırım yapmayı bıraktım ve halen bu durum devam ediyor.

burada varant nedir,nasıl alınır satılır sorusuna tabii ki cevap vermeyeceğim.blogumda yer alan hiçbir yazıda amatör yatırımcıları bilgilendirmek amacıyla yazılmadı.buraya bildiğim şeyleri not alarak unutmamı engellemeye çalışıyorum.kimseye bilgi verme amacı gütmeden.bu yazıda varant stratejilerinden de bahsedeceğim.

genel olarak opsiyonlarda 4 tip katılımcı vardır:

  1. piyasalar yükselirken alıcılar (piyasanın yükseleceğini düşünüyorlardır)
  2. piyasa yükselirken satıcılar (piyasanın yükselmeyeceğini düşünüyorlardır)
  3. piyasa düşerken alıcılar
  4. piyasa düşerken satıcılar
yani aslında bunları 2 temel grupta toplarsak, hem aşağı hem de yukarı gideceği düşünülen bir piyasada alıcılar ve satıcılar vardır.

alıcılar bir hak satın aldıkları için bir bedel ödemek zorundadırlar.buna biz prim diyoruz.satıcılarda bu prim karşılığında bir yükümlülük üstlenirler ve piyasalar bu şekilde 4 tip katılımcıya açılmış olur.

alım opsiyonlarında piyasa yükselir ve kullanım fiyatı düşük kalırsa yatırımcı kar eder.bu karını hemen realize edebilir.piyasanın beklediği gibi yükselmezse,ödediği primle sınırlı bir maliyeti söz konusudur.

varantlar ödünç işlemlerine ve kredili işlemlere konu olamazlar.bir ihraçcı firma,aracı kurum tarafından ihraç edilirler, satıcısı onlardır ama opsiyon piyasalarında açığa satmak mümkün değildir.

uzun ve kısa pozisyonu şöyle özetleyeyim:
  • alıcı iseniz opsiyonu kullanma hakkınız var.
  • satıcı iseniz yükümlülüğünüz var.
alım opsiyonu satın alan bir yatırımcı belirli bir vade için opsiyona dayanak oluşturan belli miktardaki malı,finansal enstrümanı ya da sermaye piyasası aracını bir prim karşılığında yine önceden belli bir fiyattan alma hakkına sahip olur.alıcının karşısında daima bir satıcı vardır.bu işleme long call denir.

short call yani alım opsiyonu satan bir yatırımcı ise belli bir vade için opsiyona dayanak oluşturan belli miktardaki malı belli bir fiyattan satmakla yükümlüdür.

çoğu yatırımcı için hisse senedi almak yerine varant satın alınarak kısa sürede,ufak kaldıraçlarla iyi bir getiri elde etmek mümkündür.kekolardan bahsetmiyorum burada.

alım opsiyonu satın almak:

long call

alım opsiyonunun kullanılması,dayanak varlığın kullanım fiyatının neresinde olduğuna bağlıdır.yukarıdaki grafikte maksimum zarar primle sınırlı ve 10$ seviyesinde alma hakkı var.

alım opsiyonu satmak:

short call

piyasanın aşağı gitmesi durumunda bir yükümlülük söz konusu olur.daha düşük fiyattan satın almak zorunda kalabilirim.opsiyonu alanlar piyasa yükseldiğinde kazanacaklar.buna karşılık satanlar kaybedeceklerdir.

eğer dayanak varlığın fiyatı yatay gider/yükselmezse opsiyonu satan yani alım opsiyonunu satan taraf sınırlı bir kazanç elde edebilir.çünkü bir yükümlülüğü yoktur.piyasalar terse dönerse satma yükümlülüğü büyük risktir.

bir de satım opsiyonu alan ve satım opsiyonu satmak tabirleri vardır.değişen bir şey yok.örneğin;satım opsiyonu satarken, iş bankası 5 tl ise ve 4'e düşerse 5 tl'den satma hakkı elde edeceğinden,bu satım opsiyonunu ihraç edenler,iş bankası hissesi 4 tl'ye düştüğünde sizden 5 tl'ye almak durumunda kalır.tersi olursa paranızı kaybedersiniz ve ödediğiniz prim satan tarafta kalır.

varant ve opsiyon piyasalarında piyasanın gidişatıyla beklentilerinizin uyumu çok önemli.riskler ve getiriler yüksek.beklentiler çerçevesinde satın alanlar,piyasanın yükselişi ya da düşüşü yönünde pozisyon açarak ve kaldıracını doğru ayarladığında kazanç sağlayabilirler.satıcıların getirisi primle sınırlı olmasına rağmen riskleri sınırsızdır.

varantları sigorta şirketlerinin kestiği poliçelere benzetebiliriz.bu şirketler ortada hiçbir şey yokken size poliçe keser,prim ödersiniz ve günün birinde başınıza bir iş geldiğinde ödediğiniz primin mislini size geri öderler lakin çoğunlukla işler terse dönmez ve sigorta şirketleri sürekli olarak hasar frekans oranı düşük seyreder.opsiyonu satanlar çoğu zaman yüzde olarak alıcılardan daha çok kazanırlar.

burada dikkatinizi çekmek istediğim bir husus var:
put opsiyonların call opsiyonlardan en önemli farkı,alım opsiyonu satın alan birinin getirisinin sınırsız olabileceğidir yalnız piyasanın nereye gideceği bilinmezliği sürmektedir.karda sınır olmamasına rağmen,satım opsiyonu için sınır vardır.sıfırın altına inmez.iş bankasının varantını 50 kuruştan alabilirsiniz ve dayanak varlık belki de senelerce yükselecektir (burada vade kavramını konuya dahil etmeden yazıyorum) bu gerçekleşebilir,alıcının karı bu noktada sınırsızdır.opsiyonu satarken ise dayanak varlık 0'dan daha düşük olamayacağı için maksimum sınır sıfırdır.

piyasa içerisinden örnekler yapmak ve stratejileri paylaşmak istiyorum.varantların inceliklerini öğrenerek hedging hakkında bilgi sahibi de olabileceksiniz.bu konuya benzer yazıları yayınlamamı istiyorsanız yorumlarınıza açığım.

http://sgmarketwatch.com/2011/10/main-risks-of-warrants-and-options/
https://www.analystforum.com/forums/cfa-forums/cfa-level-i-forum/91353403

17 Şubat 2017 Cuma

1 SPK'nın Yeni Foreks Düzenlemesi

bir süredir foreks hakkında yazılar karalamaya başlamıştım.hatta daha önce hiç düşünmediğim bir şekilde blogumu takip eden arkadaşlarla bir istanbul buluşması yapmak istedim.açıkçası başarıya ulaşmasa da aklımda bu iki konu daima vardı.

spk'nın foreks üzerine çıkardığı yeni tebliğ gelecekte iyi mi olur kötü mü bilemem.biraz evvel okuduğum bir haberde,bu düzenlemeyle birlikte forekste var olan 121bin yatırımcının yavaş yavaş yurt dışına para çıkarmaya başladığı söyleniyor.ben bunu anlamıyorum halen.tebliğin fx'e ilgi duyan,birikimlerini değerlendirmek isteyen küçük yatırımcıyı etkileyeceği söyleniyor ve aracı kurumların asıl kazanmaya çalıştıkları kesim burası.öyleyse bırak 100$'ını alsın gitsin kıbrısa.neden peşinden koşuyorsun ki? senin uğraşın 50.000 tl ya da muadili dövizi olan yatırımcı olsun.

yatırımcı sayısının içerisinde likidite sağlayıcılar var.sadece müşteri bazlı düşünürsek bu rakam 62bin civarında.bir başkası türkiyedeki toplam foreks yatırımcısı sayısının abartıldığını yazısına konu ederken,tspb  tatistiklerinde ciddi anlamda bu sayıda son yıllarda büyük bir artış olduğu görünüyor.aracı kurumların satış departmanlarında çalışan sayısı çok arttı ve bunlar her quarter prime koşan satışçılar.büyük bir kısmı fx bilmez.piyasa bilgileri yok.benle tartışamıyorlar.

foreks bir kumar masasını andırsa da ya da ne bilim borsada sıfır toplamlı oyun mantığının devrede olduğu bir enstrüman gibi görünse de olasılıkların aracı kurum ve yatırımcı arasında eşit dağıldığını düşünmüyorum.yatırımcılar her zaman aracı kuruma karşı birkaç adım geride işleme başlarlar.buna önceki yazılarımda sıklıkla değindim.(en önemli sebep kullanılan metastock yazılımı)

şimdi gelelim düzenlemeye.eskiden yatırımcı düşük miktar bir teminat ile yüksek kaldıraç kullanıp,yüksek miktarlı bir işlem yapabiliyordu.tabi geçtiğimiz aylarda buna da (özellikle kaldıraç mekanizmasına ket vuracak şekilde) bir düzenleme geldi:
1.     önceki tebliğde yatırımcının başlangıç teminatına göre çıkabileceği en yüksek kaldıraç seviyesi netleştirildi.bu da 20.000 TL sınırıydı.
2.     20.000 TL'nin üzerinde nakdi olan yatırımcılar genel müşteri olarak görünmeyip,profesyonel yatırımcıymış gibi değerlendiriliyordu.bu sayede tl,euro ve dolar çiftlerini içeren paritelerde 1:100 diğerlerinde ise 1.50 kaldıraç kullanabiliyorlardı.(bunun ayrıntısı teminatınız 20.000'in altına indiyse kaldıracınız yine aynı kalıyordu).
3.     eğer başlangıç teminatınız bu rakamın altındaysa saydığım üç döviz çifti dışında kalan diğer paritelerde en fazla 1:25 kaldıraç izni verildi.
4.     kaldıraç oranını arttırmak isteyenler öncelikle teminatlarını 30.000'e tamamlamaları gerekiyordu.
5.     bana göre en doğru işlerden bir tanesi olan demo hesaba yönelik asgari 6 gün içinde yapılması gereken en az 50 işlem zorunluluğuydu.tabi bu da dealerların sizi gün içinde defalarca arayıp "şuradan alalım,buradan satalım,biraz da şundan alalım ve satalım" demelerine sebep oldu.veri ekranı eğitimi adı altında yapılan bu al/sat işlemleriyle bu sınır da aşıldı ve yatırımcılar gerçek hesap açma şansı elde edebildiler.
6.     ikili opsiyon ticaretinde yapıldığı gibi "zararınızın şu kadar size iade" tarzında ifadelere yasak getirilmişti.
neden bu düzenlemeler yeterli olmadı?

kaldıraç oranının 1:10 başlangıç teminatının ise 50.000 TL alt limit olmasına yönelik yeni düzenleme tam bir facia.foreksin bir kumardan ibaret olduğunu öne süren anlayışla, ben hedging işlemlerinde kaldıraçtan yararlanıyorum sözleri bu faciaya sebep oldu.

foreks ne kumardır ne de hedging aracı.bu düzenlemenin vob'a yarayacağı,risk iştahı yüksek yatırımcıların oraya kayacağı hatta birkaç ay içinde kıbrısta faaliyet gösteren aracı kurumların piyasadan çıkanlara dadanacağı söylentilerini de çok saçma.

amacımız doğrusuyla yanlışıyla bu piyasayı anlatmak.bunun için çok sayıda yazı yazdım.aracı kurumların sizlere neyi dayattığından tutun da verilerin nasıl analiz edileceğine kadar.piyasayı tamamen objektif değerlendirme çabasındayım.ne bu işten ekmek yiyorum ne de bir kuruş kazancım oldu.okduğum tüm kaynaklar foreks yatırımcılarının %80 küsürünün parasının tamamını en fazla 3 ay içerisinde kaybettiğini gösteriyor.

internette dolaşan keko reklamlardan,paramı şu kadar sürede 5'e katladım ya da avukatım,haftada 1250$ kazanıyorum,uydurmalarına bu zamana kadar kimsenin kanmayacağını düşünmüştüm.taki matematik doktorası olan arkadaşımın bu reklamlara aldanıp 60.000 lira kaybettiği güne kadar.

kolay yoldan para kazanma diye bir şeyin olmadığını büyük paralar kaybeden yatırımcılar bir türlü anlayamadı.halen de anlamak istemiyorlar.kimse sizi arayıp,komisyon almadığını belirttiği bir işten para kazanmanızı istemez.aynı şekilde foreksten düzenli gelir elde etmek mümkün değildir.düzenli getiri için doğru bir trend tespiti yapılmalıdır ama forekste bu trende bağlı hareket etseniz bile ufak bir geri çekilmede kaldıracın etkisiyle kazandığınız tüm parayı kaybeder,farkına bile varmadan stop out olursunuz.

ayrıca foreks işlemleri temel veya teknik analize duyarlı değildir.yani birkaç indikatöre bakarak ancak uzun vadede trendin gücünü görebilirsiniz.onun dışında 5,10 dk'lık periyotların bile önem kazandığı bir piyasada saniyeler sonrasını teknik analizle öngörmenize imkan yoktur.

foreks piyasasında sadece aracı kurumları iyi tanımak (oyunlarını bile),yatırım yaptığınız döviz çiftine göre strateji oluşturmak,düşük kaldıraç kullanmak ve piyasaları etkileyen temel dinamiklerin ulusal para üzerindeki etkilerini tahmin edebilmek yeterlidir.gerisi gerçekten boştur.buna aracı kurumların verdiği eğitimler de dahildir.lüks otellerde düzenlenen,bir kahve içmek için gelen (bu gruba ben de dahilim) adama monte carlo simülasyonuna göre atr değerine bağlı hareketli stoploss sistemi nasıl kurulurdan bahsedersen bu yapılan,eğitim yapmış olmak için eğitim yapmak olur.kimseye de bir faydası olmaz.

merdiven altı diye tabir ettiğim aracı kurumlarda hesap açan,aracı kurumun hangi bankalarla işlem limiti anlaşması dahi olup olmadığını bilmeyen,kurumu denetleyen kuruluşun adından habersiz,neden o kurumda hesap açtın dediğimde "beni çok güzel karşıladılar" diye cevap veren bir adamın (ki aracı kurumlara hangi soruları sormalıyız yazısında bundan bahsediyorum) ben hiçbir platformda para kazanmasını istemiyorum.

yukarıdaki grafikte müşteri sayısının 2016 yılında ay bazlı olarak nasıl arttığını görüyorsunuz.bunu bir de yıl bazında birleştirdiğimde aşağıdaki sonuç ortaya çıkıyor.bu toplam rakamda müşteri ve likidite sağlayıcılar var.


fx müşteri sayısı

2015 yılından 2016'ya kadar olan süreçte yatırımcı sayısında üç katına yakın bir artış var.halbuki 2013 yılında sektörde toplam 28.698 yatırımcı vardı.üç senede piyasaya artan ilgi neredeyse dört kat.

kayıp/kazanç oranına bakalım.istatistik kalabalığı yapmak istemiyorum ama grafikler durumu açıkça ortaya koyuyor.internette dönen uyduruk ilanlarda ne hikmetse herkes kazanıyor.veriler böyle demiyor.


fx kar/zarar eden oranı

tebliğe bu kadar karşı çıkılmasının ana sebebi,aracı kurumların yeni düzenlemeyle yaklaşık 5.000 kişi civarında işten çıkarmaların,irtibat bürosu/şubelerin kapatılmasının söz konusu olması.peki şu anda bu sektörde kaç kişi istihdam ediliyor?

bu arada ona geçmeden önce piyasayı elinde tutan ilk 10 kurumu sıraladım.likiditenin büyük bir kısmı bunlarda.diğerlerinin bu pastaya girebilmesi için sağlam bir rekabete girmeleri şart.

aracı kurumların çalışan sayısı
piyasalardaki ilk on yatırım kuruluşu

aracı kurumların gelirlerinin büyük bir kısmı komisyondan (spread farkı) oluşuyorken ve bu tebliğle önceden bahsettiğim en iyi alış ve satış fiyatlarının üzerine kar eklense bile ortada bir yatırımcı topluluğu olmayacağı için en az 5.000 insanın işi tehlikede.

bir sermaye piyasası aracı olmayan fx işlemlerinde kaybeden yatırımcılar bağlı oldukları aracı kurumlara giderek şikayetlerde bulunuyorlar.tspb'nin hakem heyeti genellikle yatırımcılar lehine kararlar çıkartıyor.bu durumda sözde yatırımcıları kurumlar tehdit ederek şikayetlerinden vazgeçirmeye çalışıyorlar.artık ne tutarsa.

burada yazalı yaklaşık dört sene olacak.bana gelen maillerin büyük bir kısmı iibf öğrencilerinden geliyor.onlara bu zamana kadar benzer tavsiyelerde bulundum.soruların birçoğunda fx aracı kurumlarında portföy yöneticisi/yatırım uzmanı vs. olma gayesi var.şu anda aracı kurumların 1/4'ü sadece fx işlemleri yaparak kar ediyor ve temelleri bunun üzerine kurulu.yeni tebliğ bu kurumların küçülmesine belki birleşmelerine ya da tasfiye edilmelerine yol açacak.hatırlarsanız ki kısa zaman önce toros menkul ve başkent menkul değerler gibi yılların kurumları faaliyetlerine son vermişti.bunca işsizin üzerine bir de yeni mezun kitle eklenince iş bulmak daha da zorlaşacak.ne diyeceğimi bilmiyorum.sektör batık.artık spk lisanslarından ziyade cfa,cıa,cbap gibi sertifikasyonlar geçerli olacak.cbap sertifikasına avustralya devleti vatandaşlık veriyor.acaba bundan kimin haberi var?

elinizde lisanslarınız yoksa iş bulamıyorum diye kendinize kızmayın.zaten piyasada nitelikli adam yoktu.iyiler belki de bankaların hazine/fon yönetimi departmanlarına geçecekler.aracı kurumlarda üst düzey yönetici olup da halen lisans sahibi olmayan kişiler var.

kurumlar yatırımcıları eğitmek yerine sadece fx adlı ürünü satış ve pazarlamaya yöneliyorlar.o yüzden turn over oranı çok yüksektir buralarda.yani iş sahibi olsanız da meslek sahibi değilsiniz demek oluyor bu.eğer siz yatırımcılara piyasa hem düşerken hem de yükselirken para kazanacağını anlatmak yerine onlara stop-loss ve piyasa psikolojisini anlatırsanız,işlem esnasında hatalarını fark edecek ve bakiyesini sıfırladığında fx'e küsmeyecektir.

fx'ten çıkan paranın kıbrıstaki merdiven altı aracı kurumlara gideceği söylentisini dediğim gibi bu tebliğe karşı çıkışların bir savunması olarak düşünemiyorum.yahu para adamın kendi parası.istediğini yapar.aracı kurumlara yapılan şikayetlerin içerisinde para kazanan kişilerin scalping yaptığını iddia edip onlara kazandıkları parayı vermeyenler olmadı mı? (sözleşmenizde bu yazmıyor diyerek) asgari 6 günde yapılması gereken 50 işlemi yarım saat içerisinde telefonda yaptıran aracı kurumlar olmadı mı? slippage yaşayan olmadı mı? teknolojik altyapıları iyi olmadığı için ya da önem derecesi düşük bir haberde spreadleri açan olmadı mı?

bu kısıtlamaların yatırımcı açısından kötü olan tarafı ne? ortada daima kazançlı olan bir kitle var ve ben bu kişilerle tanıştığımda şunu görüyorum:bir sistemleri var,stratejilerine bağlılar,stop-loss ve take profit konusuna sadıklar,hatalarından ders alıyorlar ve asla kendilerini kandırmıyorlar.finansal okuryazarlıkla falan olmaz bu iş.bu piyasanın geleceği de yoktur geçmişi de bana göre.

eğer bir yatırımcı 1:100 kaldıraçla parasını bir anda %1'lik yükselişle ikiye katlamak istiyorsa bu düşüncenin yanlış bir tarafı yoktur.bu işlemi yapabilmeli o.çünkü amacı çok kısa bir zamanda yüksek bir getiri elde edebilmek.yani birebir kumarcı mantığı.burada kişi tüm birikimini piyango biletine yatırmıştır ve bu kişilerin artık yatırım yapamamasına üzülmek yanlıştır.c grubu hisse senetlerine nasıl ki insanlar halen yatırım yapıyorsa ve spk'nın bu konuda "her an tahtasını kapatabilirim" uyarısı söz konusu olsa da fx'de işlem yapan birini durdurmak manasızdır.

fx kaldıraç oranı

size fx aracı kurumlarına fiyat sağlayan kuruluşlardan bahsetmiştim.bunların merdiven altı olup olmadıkları denetleyen kuruluşlar da var.kaç kişi baktı buna bilmiyorum.bazı aracı kurumlar size karşı pozisyon açabiliyorlar hatta (piyasada satılan) spreadlerin açılması yüzünden beklediğiniz yerde emirler gerçekleşmiyor ya da stop olamıyorsunuz.farklı aracı kurumların aynı veri ekranı,aynı parite ve hatta aynı zamanda olsalar bile birbirinden farklı fiyatlar gösterdikleri söylentileri var.bu konu bankalardan alınan işlem limiti tahsislerine göre ayarlandığı için gerçeğe yakın.

buna sebep olan şey de aracı kurumların komisyon yok çıkışları.halbuki hisse senetleri işlemlerinde olduğu gibi bir komisyon geliri elde edilse bunlar yaşanmayacak.elbetteki sektör kendi içinde bir rekabet yaşayacak.bu durumda slippage ve benzeri uygulamalar azalacak.

geçtiğimiz üç ayda ekim-aralık arası dönemde 13 kuruma hiç şikayet gelmemiş.gelmez tabi.bu kurumların doğru düzgün bir müşteri portföyü yok ki? bunların bir kısmı henüz faaliyetlerine başladı.

fx şikayet oranı

yani bu da mı tebliğin geri çekilmesi için bir sebep?
sözü fazla uzattım.söyleyeceklerim bitmedi.

kaynaklar
https://www.tspb.org.tr/tr/veriler/

14 Şubat 2017 Salı

3 Trading Sistemleri/Matriks Formülleri

uzun zaman önce ayrı ayrı çalışmalar olarak paylaştığım matriks/metastock yazılarını tek başlık altında toplamak istiyorum.yazılar birbirinden kopuk görünebilir ama bunun konuya az çok ilgisi olan biri için sorun olmayacağını düşünüyorum.algoritmik trading üzerine ilerleyen günlerde bireysel katılımcılar için bir eğitim planlayabilirim.bu yazının altına yorum olarak atacağınız soruları yanıtlamayacağım.bir formüldeki hatayı bulmak ya da nerede yanlış yapıyorum ve benzeri sorularınızdan ziyade geliştirdiğiniz sistemleri konuşmamız daha doğru olur.
birinci sistem.

birinci sistem.
bugüne kadar sadece indikatör bazında kullandığımız güzel bir sistem deneyeceğiz şimdi.al koşulu;
x1:=if( Cum(1)<100,0, ROC((
Cum((( If(H > Ref(H,-1),1, If(H < Ref(H,-1),-1,0)) +
       If(C > Ref(C,-1),1, If(C < Ref(C,-1),-1,0)) +
       If(L > Ref(L,-1),1, If(L < Ref(L,-1),-1,0))) * VOLUME))),13,%));
x2:=mov(x1,21,s);
CROSS(X1,X2)

sat koşulu;
x1:=if( Cum(1)<100,0, ROC((
Cum((( If(H > Ref(H,-1),1, If(H < Ref(H,-1),-1,0)) +
       If(C > Ref(C,-1),1, If(C < Ref(C,-1),-1,0)) +
       If(L > Ref(L,-1),1, If(L < Ref(L,-1),-1,0))) * VOLUME))),13,%));
x2:=mov(x1,21,s);
CROSS(X2,X1)

xu100


126 işlemin 81 i karla diğerleri zararla sonuçlanmış.2004 den bu yana endeksi alıp tutsaydık %300 kazanacak iken sistemimiz %950 getiri sağlamış.her zaman söylerim yine söylüyorum,sistemin sorumluluğu size ait.kazanır ya da kaybedersiniz.ben bilemem.



explorerda sistemin olumlu gördüğü hisse senetlerini excel tabloda verdim.bir sonraki postta http://www.onestepremoved.com/cumulative-rsi-system/ buradaki sistemleri tartışacağız.

ikinci sistem.
borsayla uzaktan yakından ilgisi olan yatırımcılar bovespa ve imkb 100 arasında güzelce bir pozitif korelasyon olduğunu bilirler.ben bunu indicator builderda yazdıgım eğim indikatörüyle size göstermek ve ikili işlem severlerin işine yarayacak bir iki ipucu vermek istiyorum.

bovespa/imkb100

daire içine aldığım yerde ayrışma söz konusu.bunu eğim indikatörüne bakarak da anlayabiliriz.o tarihe kadar eğim indikatörü üzerindeki çizgiler birlikte hareket ederken,ayrışmanın olduğu yerde genişlediği görülüyor.yine paralelliğin arttığı tarihlerde eğim çizgileri birbirine yaklaşıyor,bunu doğruluyor.(45 gün öncesini hesaba katıyoruz eğimi çizerken)

ardından trend trigger factor göstergemize bakıyoruz.bovespada yataylığın gözlendiği zamanlarda,imkb100 de yükseliş hakim.arada yaklaşık 10bin baz puan fark olsada tepe hareketi sonrasında gelen üç siyah karga her ikisinde de var.

mum formasyonlarını indikatöre çevirebilirim fakat bunlar zamanımı alacak şeyler olduğundan uğraşmıyorum.expert son sinyali sat vermiş doğrudur 73bine geldiğinde tekrar bakarız.bu sinyal bovespaya da uygulanabilir.



test ettiğimiz sistem trend trigger factor.sizi çok sayıda grafiğin boğduğunu biliyorum.getiriler diğer paylaştığım sistemlere göre çok düşük.endekslerde ttf yi artık kullanmayacağız,farklı sistemler deneyeceğiz.
ttf hakkında daha fazla bilgi için bu link işinizi görür. http://www.traders.com/Documentation/FEEDbk_docs/2004/12/Abstracts_new/Pee/pee.html

üçüncü sistem.
hull moving average indikatörünün formülü bu.
period:=Input("period",1,100,56.5);
sqrtperiod:=Sqr(period);

Mov(2*Mov(C,period/2,W)-Mov(C,period,W),LastValue(sqrtperiod),W)

açıklayalım.
period değeri olarak,standart 56.5 değeri girdim.en yüksek/düşük değerler ise 1 ve 100.
sqrt türkçesi karekök demek.square root dan geliyor.bu haliyle formül lrs yi andırıyor.
perioda istediğinizi yazabilirsiniz.
burada bilmediğiniz lastvalue fonksiyonu var.o da perioda hangi değeri yazmışsanız onun son değerini ekrana döndürüyor.

benim büyük zarar yazdığım iki şirket vardır.birincisi datagate bilgisayar ve diğeri lüks kadife.

lrs ile hullma göstergesini aynı grafik üzerinde görelim.

lüks kadife
datagate bilgisayar

hullma göstergesinin lrs ye oranla daha yumuşak çalıştığını söylebiliriz.her ikisi de trendin yönünü tahmin etmek konusunda oldukça iyi.spekülatif kağıtlarda hullma,imkb a grubuna dahil kağıtlarda lineer regresyon slope nin kullanılmasını öneriyorum.tercih sizin.

dördüncü sistem.
basit bir sistemle,imkb 30 da kesişimleri sonucu en çok kazandıran iki hareketli ortalama değerini vereceğim.böylece hareketli ortalama periyodu belirlerken kafanız karışmayacak.9800 simülasyon sonucu ortaya çıkan değerler bunlar.
dumur olduğum bir sonuç daha.
opt sonucu çalışan en iyi değerler:
2 ve 3.
yani 2 günlük hareketli ortalama,3 günlüğü kesince al.tersi durumda sat.
getiriler aşağıda.



bir sistemin iyi çalışıp çalışmadığını anlamak için;performans grafiğinin yanı sıra kar/zarar sayısını da incelemeliyiz.493/233 gayet güzel bir sistem için.başarılı olduğu söylenebilir.

beşinci sistem.
borsa okulda paylaşılmış bu gösterge,bende blogumda örnekleriyle beraber yorumlamak istiyorum.
gecikmesiz hareketli ortalama diğer bir adıyla zero lag moving average,fiyatlara çok yakın hareket ediyor.sizi tahminen %20 zarardan koruyor,diğer hareketli ortalamalarla kıyaslarsak.

100 günlük üssel hareketli ortalama mavi çizgi,100 günlük zero lag ema göstergesi ise kırmızı.formülü şöyle:

Period:= Input("Periot Girin",1,250,100);
EMA1:= Mov(C,Period,E);
EMA2:= Mov(EMA1,Period,E);
Difference:= EMA1 - EMA2;
ZeroLagEMA:= EMA1 + Difference;
ZeroLagEMA

periyot girin,minimum 1 maximum 250 standart değer 100.
ema1:kapanışın 100 periyotluk üssel hareketli ortalaması
ema2:ema1 değerinin 100 periyotluk üssel hareketli ortalaması
difference:ema1 den ema2 yi çıkar.
zero lag ema:ema1 e difference değerini ekle ve zero lag ema yı çizdir.

indikatör belirgin derecede erken sinyal veriyor.denemenizi öneririm.
fiyatlar göstergeyi aştığında al,tersi olduğunda sat.

xu030 teknik analiz

xu050 teknik analiz

xu100 teknik analiz

marshall wall tarafından geliştirilmiş,dynamic momentum oscillator formülünü inceleyelim.yazımı ve yorumu basit.güzel sonuç alacağınızı umduğum bir gösterge.

50-(Mov(Stoch(5,3),21,S)-Stoch(5,3));0;20;80
3 referans çizgi atadım bu göstergeye.sizler al/sat yaptığınız senetlerdeki salınıma bakarak bu değerleri değiştirebilirsiniz.(20;80)
50 orta nokta.
gösterge stochastic slow indikatöründen daha erken al/sat haberi veriyor.(1-2 gün evvel.)
pozitif/negatif uyumsuzluk arayabiliriz bu göstergede.garanti bankasında yakaladım ben.
garan teknik analiz

benzer örnek göstermek adına,bende ccı formülünü biraz değiştirdim.
80-(REF(MOV(CCI(9),21,W),-5)-CCI(9))::-40
hareketli ortalamayı ağırlıklı çizdirdim,son günlere önem versin diye.

garan teknik analiz

altıncı sistem.
teknik analizle ilgilenenler bilirler,bollinger bantlarda sıkışma görüldükten sonra büyük bir yükseliş veya düşüş meydana gelir.tek başına sıkışmaya bakarak hissenin hangi yöne gideceğini ya da ne zaman sıkışmanın biteceğini anlamak çok güçtür.

bollinger bantları sıklıkla kullanırım lakin blogu açtığımdan beri hiçbir araştırmamda kullanmadığımı fark ettim.bugün basit bir ipucuyla düşük oynaklığın bollinger bantlarda yarattığı sıkışmayı ardından head fake yanılsamasını anlatacağım.

alt bant ve üst bant,destek direnç görevi görebilir evet bu doğrudur fakat burası bir ileri düzey teknik analiz blogu olduğundan buna değinme gereği duymuyorum.

usak hisse senedini seçtim,grafiğin üzerinde standart değerleriyle bollinger var.altında da volume price trend indikatörü,yeri gelmişken bunu da anlatalım.

(C-REF(C,-1))*V sanırım formülü böyleydi,yanlışım varsa düzeltin.

hareketli ortalamayla birlikte kullanılabilir fakat ben ortalamayla volume göstergelerinin kesişiminden sonuç alınacağını sanmıyorum.
usak teknik analiz

gelelim konumuza.1 liradan 10 liraya fırlamış spekülatif bir hisse senedi.grafiğe zoom yaparsak eğer 0.25-1 lira arası trade yapılabildiğini görüyoruz.


bollinger diyor ki,sıkışma en az 6 ay olmalı.usakta geçen sene şubat ayından beri bir sıkışma durumu hakim.ve işlem hacminde pek bir oynama yok.neden?


sıkışma son bulmadan önce şu mantığı kafamızda oturtmalıyız:

altın kural,sıkışmanın yol açtığı sessizlik bir gün yerini depreme bırakır.bu demektir ki,yüksek oynaklık sonucu düşük oynaklık,düşük oynaklık takibinde yüksek oynaklığı getirir.

bollinger bantlarında patlama etkisi yapacak tek olay:haberlerdir.
sıkışma bitmeye yakınken,size kısa tuzaklar kurabilir.hafif yükselişler ve bant dışı hareketler yükselişin devam edeceği yanılgısı yaratabilir.

bollinger bantlarıyla birlikte kullanılacak,güvendiğim araçlardan biri de parabolic sar dır.hareketli stop loss amatörlerin harcı olmasa da gereklidir.parabolic sar dünyanın en iyi traderları tarafından,çoklukla emtia piyasasında rağbet görür.


usak teknik analiz

patlamanın meydana geldiğinde anlamanız için,yükselirken üst banttan kopamayan hareket,alt bandı da aşağı yönde genişletir.

yedinci sistem.
IF((RSI(14)>50 AND C>0.99*H AND V>=1.8*REF(MOV(V,9,E),-3) AND MO(C,9)>80),1,0)
basit bir indikatör yazdım biraz önce,yorumlayalım.
eğer,rsi indikatörünün 14 periyotluk değeri 50'nin üzerine çıkarsa ve kapanış,açılışın 0.8 ile çarpımından büyük olursa ve volume,bir önceki günün 9 günlük(volume) üssel hareketli ortalamasının 1.8 ile çarpımından büyük olursa ve 9 günlük momentum 100 değerinin üzerine çıkarsa 1 değerini al,tüm bu koşullar gerçekleşmezse 0 değerini al.

çok iyi bir indikatör değil açıkçası,sistem testlerini de henüz yaptırmadım,uğraşmayacağımda.
üst üste sinyal verince,yükseliş trendine giriyor.onun dışında zaten sizlere evde oturup,hayatınızın sonuna dek para basacağınız sistemleri vermeyeceğim.böyle bir şey yok zaten,olsa da kim kimle paylaşır değil mi?
amacım basit formüller üzerinden,indicator builder olayını kavramanız.



vakbn teknik analiz
kardemir teknik analiz

migros teknik analiz

sekizinci sistem.
darvas kutusu,bir alan içinde fiyatların ne yöne kopacağını inceleyen,hlb parametresine       benzettiğim bir indikatördür.darvasın matriks formülüne uyarlanmış haliyse şöyle:

Periods:=Input("periods",1,260,260); 
Topbox:=If(Ref(H,-3)>=Ref(HHV(H,Periods),-4) AND Ref(H,-2)<Ref(H,-3) AND Ref(H,-1)<Ref(H,-3) AND H< Ref(H,-3),Ref(H,-3),PREV); 

Botbox:=If(Ref(H,-3)>=Ref(HHV(H,Periods),-4) AND Ref(H,-2)<Ref(H,-3) AND Ref(H,-1)<Ref(H,-3) AND H< Ref(H,-3),LLV(L,4),PREV); 

Topbox; 
Botbox

açıklayalım,ınput fonksiyonu periyot değerini her seferinde kendimiz seçmemizi sağlıyor.varsayılan 260.
kutu üstü,eğer 3 periyot önceki en yüksek değer,260 periyot önceki en yükseğin en yükseğine büyük ya da eşit olursa ve 2 periyot önceki en yüksek değer,3 periyot önceki en yüksek değerden küçük olursa ve dünkü en yüksek değer,3 periyot önceki en yüksek değerden küçük olursa ve en yüksek değer 3 periyot önceki en yüksekten küçük olursa,3 periyot önceki en yükseği çizdir değilse previ çiz.

kutu altı:değişen tek şey,şartlar gerçekleşirse 4 periyot önceki en düşüğün en düşüğünü çizdir,değilse previ çiz.
ve her iki formülü noktalı virgülle bağlamış.

kutunun üstüne çıkarsa al,altına düşerse sat.
darvas kutusu tekniğini indikatöre gerek duymadan da al/sat kararlarınızda uygulayabilirsiniz fakat al/sat için birçok şartı vardır ve bunları takip etmesi siz amatörler için baya güçtür.

dokuzuncu sistem.
uzun vadeli yatırımın vazgeçilmez göstergesi coppock eğrisine geçelim.matrikste tanımlı halde yok,o zaman mecburen indikatörü yazacağız.

Mov((((C-Ref(C,-11))/Ref(C,-11))+((C-Ref(C,-14))/Ref(C,-14))),10,W)::0

yorum,
kapanıştan 11 periyot önceki kapanışı çıkar,çıkan değeri 11 periyot önceki kapanışa böl.(matematikteki yüzde değişim (X-Y)/Y ..) + kapanıştan 14 periyot önceki kapanışı çıkar,çıkan değeri 14 gün önceki kapanışa böl.
ve bunların 10 günlük ağırlıklı hareketli ortalamasını al,0 çizgisi etrafında çizdir.
sistemin orijinal değerleri 11 ve 14 fakat siz enstrüman tercihinize göre değerlerle oynayabilirsiniz.sonuçta bütün bu yazdıklarım ilk olarak Amerikan hisse senetleri piyasasında deneniyor.
mantığı yüzde değişime dayanıyor,rate of change kullanarak da yazılabilir.

donchian channelda bilinmeyen indikatörlerden birisi.volatilite göstergesidir ve bollinger benzeridir.onu diğerlerinden ayıran şey,standart sapma ve üslü hesaplamaların formülde olmayışıdır.

A:=HHV(H,20);
B:=LLV(L,20);
C:=Mov((HHV(H,20) + LLV(L,20))/2,20,E);
A;B;C

xu030-coppock-donchian20 periyotluk görülen tepe değer a,dip değer b,ikisinin aritmetik ortalamasının 20 periyotluk üssel hareketli ortalaması ve üçünün birden çizdirilmesi esasına dayanır.
donchian 4 hafta kanununa göre,20 günlük üst bandın aşılması alım,alt bandın kırılması satım sinyalidir.amaç,fiyat kopması durumunda sürüye katılmak ve dalgalanmalardan etkilenmemektir.

filtre olarak 25 ve 350 periyotluk hareketli ortalamalar kullanılabilir.bu iki ortalamadan kısa olanı uzun olanın üstüne çıkar ve aynı zamanda donchian turtle sinyali verirse alım yapılır,tersi durumda satım.
gösterge,trailing stop esasına dayanır yani atr 2 ya da 2,5 alarak teyit edilebilir.

banda bağlı fiyat hareketi devam edecektir.
pozisyon 80 günde bir revize edilmelidir.gerçekten de zamana dayalı alınan sinyaller trend dönüş noktalarını tespit etmeye yardımcı olmaktadır.
aroon göstergesi donchian fiyat dışına çıktığı anda tepe noktası olan +100-100 e ulaşmaktadır.
onuncu sistem.
dynamic balance point line adlı indikatöre rastladım forex factory forumunda.

dt:=DayOfWeek();DBC:=(HighestSince(5,DayOfWeek()=dt,H)+
LowestSince(5,DayOfWeek()=dt,L)+CLOSE)/3;
DBC

dt:haftanın günleri
dbc:day of week değerinin 5.seferki en yüksek değerine ilaveten aynı day of week değerinin 5.seferki en düşüğünün değerlerine son kapanışın eklenip 3 e bölünmesi ve formülün çizdirilmesi şeklinde tercüme edebiliriz.

formül yapısı gereği enstrümanın fiyatına yakın bir değer alıyor.yani 0-1 arası dönen if komutuyla yazılan formüllerden değil.

bana kalırsa yatay piyasada sinyal vermemesi bu formülün en işe yarara tarafı.ccı ms ile kıyaslayalım.neden son günün kapanışına göre hesaplanırken bu o kapanışa 5.seferki yüksek ve düşük değerleri ekliyor.formüle ayrıca fonksiyon eklemeleri yapacaktım fakat orijinali bozmak istemedim.siz dbc içerisine ccı ms eklerseniz tesiri kat be kat artar.

dgate

xu100

bu kadar yeterli sanırım.sizlerin de sistemlerle alakalı sorularınız ya da backtestleriniz varsa yorum olarak belirtebilirsiniz.

SPK YASAL UYARI!

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri "Yatırım Danışmanlığı" kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, Aracı Kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.

İzleyiciler

Abone Ol

 

Teknik Analiz Atölyesi Copyright © 2013 - |- Template created by O Pregador - |- Powered by Blogger Templates